Getuigenissen

Samen eten: samentijd beschermen

Ouders en kinderen noemen ‘samen eten’ veruit het vaakst als moment van samentijd en van ‘gezinstijd’ in het algemeen. “Het eerste waar ik aan denk, tijd met de familie, dat is altijd samen eten. We eten bijna nooit niet samen”, zegt vader Joost. “Dat vind ik heel belangrijk. En dan wordt er een keer overlegd of dingen samen besproken.” Ook zijn vrouw Joke denkt bij gezinstijd allereerst aan “allemaal samen aan tafel zitten en de ene vertelt hoe zijn dag geweest is aan de andere... Ik heb graag dat ze allemaal tezamen aan tafel zitten en ’s avonds is het echt wel eens luisteren naar elkaar, wat heb jij vandaag gedaan in school, wat is er gebeurd bij u op het werk. Dat is wel een uitlaatklep voor iedereen.”

Dochters Jasmijn (15) en Jade (10) denken bij gezinstijd ook allereerst aan samen eten. Het is het sociale karakter daarvan dat ze fijn vinden, zegt Jasmijn: “Dan denk ik direct aan dat wij altijd samen eten, want dat vind ik wel heel tof. Want als je naar vriendinnen gaat, dan is het soms dat de ouders eerst eten, als zij willen dan mogen zij eten, en… zo niet samen. En ik moet zeggen, het is veel gezelliger als je allemaal samen eet. Babbelen, over van alles eigenlijk hé. Dat is gezellig.”

Het belang van dat samen-moment verdient tijd: er wordt in het gezin van Joost en Joke door de gezinsleden op elkaar gewacht om te eten. Afspraken worden zo geregeld dat het eten niet te haastig moet gebeuren.

Maar ook andere samenmomenten kunnen een speciale status krijgen. Het wekelijkse kijken naar FC De Kampioenen is in het gezin een soort vast ritueel geworden: “de zaterdagavond zitten we samen voor televisie”, zoals moeder Joke zegt. En dan mag er al iets meer dan anders, zegt Jasmijn: “Geen chipjes tijdens de week, maar als het zaterdagavond is, iedereen een drankje, iedereen een chipje, en dan kijken we allemaal naar De Kampioenen.” Samen tv kijken is eigenlijk een heel gewone activiteit, maar hier wordt het in zekere zin tot een ritueeltje gemaakt, dat wat anders is dan anders, en als vast familiemoment mee de zaterdagavond in het gezin is gaan definiëren.

Samen-apart in huis

De tijd thuis ‘samen-apart’ is een ideale context voor kinderen om wat tijd voor zichzelf te creëren. Het is misschien onopvallende tijd in het gezin, maar voor kinderen heel herkenbaar: “ja, zo doen wij dat eigenlijk”, zegt Arend. Hij is tien en is graag eens alleen bezig thuis.

Dat doet hij dan wel tegen de vertrouwde achtergrond van de andere gezinsleden. Arend blijft niet graag alleen thuis en heeft meestal graag mensen in de buurt. Maar zijn stukjes ‘eigen tijd’ vindt hij toch in het samen-apart thuis zijn. Meestal zit hij dan op zijn kamer, wat afgesloten van de andere gezinsleden, maar goed wetende dat die er zijn: “Je hoort meestal muziek van beneden naar boven, anders is dat maar stil,” vindt Arend. Voor kinderen zoals hij heeft de tijd samen-apart een bijzondere waarde. De onnadrukkelijke aanwezigheid van zijn ouders of zijn zus geeft hem de gelegenheid – het vertrouwen – om apart bezig te zijn. “Ik zit dan boven met mijn modelbouw. Dat doe ik dan. Op mijn kamer bezig zijn, ja. (…) Zo die dingen. Een beetje vrij zijn.” Dat gaat samen met ouder worden, zegt zijn moeder Alexandra: “Het feit dat hij met die modelbouw bezig is, dat echt alleen bezig zijn, dat is iets wat hij een paar jaar geleden nooit zou gedaan hebben.”

Taxi spelen of een kwaliteitsmomentje?

Door de hobby van zoon Ruben zijn vader Raf en moeder Rozanne elk om beurt chauffeur om Ruben naar zijn sportclub te brengen.“Familietijd is ook als ik mijn zoon naar de ijshockey breng, de tijd dat ik met hem in de wagen zit”, zegt Raf. Rozanne zag eerst op tegen het twee keer per week ‘chauffeur spelen’. “Ik dacht, oké, dan worden wij ook zo van die taxi-ouders. Maar ik heb ontdekt dat dat ook wel zijn charmes heeft: dan zit ik met mijn zoon alleen in de auto, soms babbel je, soms niet. De andere avond ben ik met mijn dochter alleen. Dat heeft ook iets, het geeft een bepaald soort quality time die wij niet zoveel hebben. (…) Soms gebeurt het, als Ruben naar de hockey is, dat ik met [dochter] Renske alleen in bad ga. Onlangs wou Renske afwassen (we hebben een afwasmachine) en ik moest afdrogen. Toen hebben wij dat gedaan.”