Hoe belangrijk is het ?

Kinderen en gezinnen in een overgangssituatie als belangrijkste gedachte

In  procesonderzoek over gezinstransities (overgangssituaties), vooral  scheidingsonderzoek, vinden we relevante gegevens ook  voor nieuw samengestelde gezinnen.  Zo weten we o.a. dat :

• blijvend ouderconflict over de kinderen of conflicten waarin de kinderen zich gevangen voelen een negatief effect hebben op het welzijn van kinderen. Conflict en wedijver tussen bijvoorbeeld moeder en stiefmoeder kan ervoor zorgen dat de kinderen het moeilijk hebben.
• kinderen positievere gevoelens hebben wanneer ze actief betekenis kunnen verlenen en communiceren met hun ouders over de problemen die ontstaan door deze situatie.  Het is belangrijk dat kinderen voldoende voorbereid worden  met een duidelijke, niet beschuldigende uitleg zodat ze in het nieuwe gezin voldoende betekenis kunnen geven aan wat er precies met hun gezin gebeurt.  Een goede uitleg over wat er wel en niet zal veranderen, en welke rol alle betrokkenen wel of niet zullen vervullen helpt kinderen om alles een plaats te geven.  Het benoemen van wat verandert en erover praten, stelt iedereen in staat om zijn of haar plaats te vinden binnen het gezin.
• wanneer kinderen het gevoel hebben ertoe te doen, iets te betekenen in het hoofd en het hart van hun beide ouders, ze dan beter met de gezinsovergang omkunnen.  Als ze - in de mate van het mogelijke- betrokken worden bij de reorganisatie van het gezin, of althans als er met hen rekening wordt gehouden, dan krijgen ze het gevoel dat ze meetellen.

De moeilijke combinatie tussen partnerschap en ouderschap speelt NSG parten.  Het is lastig om je partnerschap te ontwikkelen –hetgeen veel tijd en energie vraagt- terwijl je ouder bent en dat in aanwezigheid van de kinderen – die eveneens veel tijd vragen. 

Dat betekent dat de ontwikkeling van de relatie tussen ‘stief’ouder en ‘stief’kind -de ‘stief’relatie- niet vanzelfsprekend is.  Een hechte relatie is goed voor het welzijn van alle betrokkenen. Niets overhaasten en langzaam een warme, betrokken relatie opbouwen is dan ook de boodschap.  Vooral het echte ‘ouderen’, het opvoeden kan best aan de biologische ouder worden overgelaten waarbij de stiefouder geleidelijk aan meer invloed krijgt.

Samen een NSG worden …

Het ‘zich voelen als een gezin’ vraagt tijd en inspanning van alle betrokkenen.  Zowel ouders als kinderen moeten een ander beeld van ouderschap ontwikkelen dan dat wat ze voorheen kenden en geen onrealistische verwachtingen koesteren.

Drie factoren blijken belangrijk in de vorming van NSG: het goed beheren van grenzen, een gevoel van solidariteit naar elkaar en voldoende aanpassingsvermogen.  De grenzen binnen het NSG en tussen het NSG en de buitenwereld vragen een goed ‘beheer’.  Zo moet er goed onderhandeld worden over het heen en weer gaan van de verschillende leden van het ene gezin naar het andere.  Maar ook binnen het NSG is het belangrijk dat iedereen zijn eigenheid en eigen ruimte kan behouden.

Naast heel wat tegenstrijdige gevoelens is er ook een gevoel van solidariteit want de meeste gezinnen beginnen met optimisme aan de nieuwe fase.  Zij willen dat het lukt als een gezin, en dat gevoel doet reeds wonderen.

Flexibiliteit is noodzakelijk .  Alle leden van een NSG gaan voor een gemeenschappelijke toekomst.  Maar ze hebben een verschillend verleden, een andere geschiedenis en de integratie van de verschillende geschiedenissen vraagt aanpassingvermogen, van allen.

Invloed stopt niet aan de grenzen van het gezin

Uit het weinige onderzoek dat reeds uitgevoerd werd rond hoe NSG zich vormen, weten we één ding met zekerheid: er bestaat niet één juiste weg naar een NSG.  Kennis over elkaar, respect voor diversiteit en erkenning van de variëteit aan gezinssituaties als maatschappelijke realiteit die door alle betrokkenen op een eigen manier wordt beleefd is dan ook belangrijk.  Zo kan er een diversiteit aan ‘gewone’, ‘gelukkige’ gezinnen bestaan