Opvoeden opgroeien

Kinderen opvoeden gaat op veel momenten vanzelf maar soms is het zoeken. Opvoeden is ook een beetje maatwerk: vaste regels over hoe je kinderen moet opvoeden bestaan niet. Elke ouder, elk kind en elke situatie is immers anders. Kinderen steunen, stimuleren en sturen brengt uitdagingen met zich mee. Op deze site vind je  informatie over allerhande thema's die te maken hebben met ouderschap, ontwikkeling en opvoeding van kinderen. Vanaf de geboorte tot en met de puberteit.

Titel: 
Opvoeden & opgroeien

Een peuter in huis is als een soap: Veel drama maar ook zoveel mooie en grappige momenten die je geen enkele dag zou willen missen.

Opvoeden zonder vooroordelen

Publicatie datum: 
woensdag, oktober 18, 2017
Beschrijving: 
We leven in een maatschappij waarin de diversiteit steeds toeneemt. Mensen met diverse achtergronden en uit verschillende etnische groepen leven en werken samen, zoeken hun weg in het leven en voeden hun kinderen op tot wereldburgers. Toch is die realiteit niet altijd vanzelfsprekend en ervaren we sommige mensen nog steeds als ‘de anderen’. Kinderen zien vaak eerst de gelijkenissen die hen binden, al komt het ook voor dat ze focussen op de verschillen. Wat als je kind vijandig reageert op kinderen met een andere huidskleur of andere gewoontes?

Zijn kinderen bezig met verschil in huidskleur?

Baby’s nemen al heel jong waar welke huidskleur iemand heeft. Uit onderzoek blijkt dat ze na verloop van tijd, vanaf de leeftijd van negen maanden, de uiterlijke kenmerken van aparte individuen steeds minder goed herkennen. Alle gezichten met dezelfde etnische kenmerken worden in dezelfde groep gezet. Dit noemt men het ‘other-race-effect’. We zien dat dit ‘other-race-effect’ vermindert als kinderen vaker in contact komen met kinderen uit andere etnische groepen. Kinderen zien dus wel degelijk verschil in huidskleur, maar hangen daar zelf geen waardeoordeel aan vast. Zo’n oordeel komt er pas op basis van wat ze hierover in hun omgeving horen. 
Het is dus een belangrijke verantwoordelijkheid van volwassenen om kinderen van jongsaf aan in contact te brengen met deze diversiteit. Want opgroeien in een rijke diverse omgeving zorgt er dus voor dat kinderen steeds beter worden in het herkennen van individuele kenmerken van de ander, zonder te focussen op huidskleur.

Invloed van volwassenen

Veel meer invloed heb je via je eigen gedrag. Wat vind jij van die ander en van de groep waartoe hij behoort? Je kind is hier erg gevoelig voor: hoe praat mijn mama over de moeder die een hoofddoek draagt? Hoe reageert papa op de moeilijk uitspreekbare naam van een klasgenootje? Wat vertellen mijn ouders over het Offerfeest en het Suikerfeest als mijn Belgische vriendjes over de vloer komen? 
Mensen verschillen niet alleen van huidskleur, maar ook van geslacht, persoonlijkheid, talenten, lengte, gewicht,... Elk kind zal ooit wel eens deel uitmaken van een minderheidsgroep. Hoe jij praat over die verschillen, heeft dus veel invloed op hoe je kind zich leert inleven in dat ‘anders-zijn’ en of je kind erin slaagt om voorbij de verschillen te kijken naar de gelijkenissen tussen mensen.

Erbij horen: hoe kan je als ouder ondersteunen?

Kinderen willen al heel snel ‘ergens bij horen’. Ze zijn bang om buiten de groep geplaatst te worden. Als ze opgroeien in een omgeving waar diversiteit iets natuurlijks is, vermindert de angst om er niet bij te horen. Trots zijn op wie je bent, zorgt ervoor dat je beter reageert op opmerkingen hierover. Kunnen praten over verschillen helpt om minder vooroordelen te hebben. Het leert je kind ook dat ‘de waarheid’ verschillende vormen kan aannemen, afhankelijk van de manier waarop je naar de dingen kijkt.
 
Ga op zoek naar manieren om meer in contact te komen met andere culturen. De keuze voor een kinderopvang of school met een divers publiek kan een uitstekende kans bieden om van jongsaf aan met een open blik naar de wereld te kijken. 
Ook boeken openen onbekende werelden: stond je er al eens bij stil dat veel kinderboeken een erg stereotiep beeld tonen van de samenleving? Ga eens snuisteren in onze themalijst, waar we boeken verzamelen die bruggen slaan tussen verschillende culturen. 
Wees je er als ouder van bewust dat ook media veel invloed hebben op hoe je kind naar ‘de ander’ kijkt. De acteurs in hun favoriete soap vormen lang geen afspiegeling van de realiteit. Prinsessen in sprookjes zijn bijna altijd blond met blauwe ogen. Verslaggeving is niet altijd objectief. Jezelf en je kind bewust maken van deze beeldvorming, draagt bij tot nadenken over vooroordelen en stereotypen.
 
Ook andere ervaringen laten je kind kennismaken met het onbekende: proeven van onbekende smaken, op reis naar andere landen, je boodschappen doen op een exotische markt,… Ze ondersteunen jouw positieve houding tegenover de superdiversiteit.
 
Met dank aan Kif Kif voor de verrijkende input
 
Afbeelding rechts: 

Fantasievriendje

Publicatie datum: 
vrijdag, augustus 11, 2017
Beschrijving: 
‘Mijn dochter van vier heeft een ingebeeld vriendje. Ze voeren uitgebreide gesprekken en bij elke maaltijd schuift ze een stoel bij voor het denkbeeldige vriendje. Ook een nachtzoen van mij moet in tweevoud. Moet ik me zorgen maken?’
 
Peuters en kleuters hebben een rijke fantasie. Fantasiespel is een unieke manier om dagelijkse gebeurtenissen en nieuwe indrukken te verwerken. Van nabootsen van de volwassenen evolueert het spel naar het bedenken van complexere situaties. Al dat nieuwe gaat ook gepaard met angsten. Een kleuter kan bang zijn voor de schaar van de kapper, denkt dat hij kan wegspoelen door het doucheputje of ziet monsters onder het bed. Een fantasievriendje kan dan een ruggensteun zijn om de angsten beter aan te kunnen. Eens je kind meer inzicht krijgt hoe de dingen werken en wat oorzaak en gevolg is, verdwijnt het vriendje vaak vanzelf.
Het denkbeeldig vriendje is ook een veilige manier om te experimenteren met sociaal gedrag. Het reageert immers altijd zoals het kind het wil. 
Zo’n vriendje biedt ook troost. Het is er altijd, en kan je kind bijstaan op momenten waarop het bang, onzeker of verdrietig is. Een spannende eerste schooldag, een logeerpartij of een scheiding bijvoorbeeld.

Staat het fantasievriendje echte vrienden in de weg?

Denkbeeldige vriendjes zijn geen hinderpaal voor echte vriendschappen. Ze kunnen naast elkaar bestaan, en het fantasievriendje kan helemaal op de achtergrond verdwijnen als er een echt vriendje komt spelen bijvoorbeeld. Als kinderen meer met elkaar gaan spelen in plaats van naast elkaar, nemen de echte vriendjes vaak helemaal de plaats in van het fantasievriendje. Je kind heeft een poos lang geoefend met sociale omgangsvormen en leert nu dat echte vriendjes niet altijd reageren zoals hij dat verwacht, en dat dat helemaal niet erg is.

Hoe ziet die vriendschap eruit?

Dat verschilt van kind tot kind. Soms is het denkbeeldig vriendje een knuffel, een huisdier of een stuk speelgoed. Vaak is je kind de enige die het vriendje kan zien, en blijft het onzichtbaar voor anderen. Het ene kind is zijn fantasievriendje erg trouw, het andere kind kiest een vriendje op maat van zijn behoeftes op dat moment.
 

Hoe reageer ik als ouder?

 
Probeer de fantasie niet op te lossen. Aanvaard het denkbeeldig vriendje van je kind en probeer het niet te overtuigen dat het niet echt bestaat. Laat die extra stoel aan tafel dus maar toe en lach je kind niet uit met zijn eigen gecreëerde verhalen. Misschien leer je door de ogen van de onzichtbare compagnon wel begrijpen waarvoor je kind bang is of zich onzeker over voelt, en slaapt je kind wel rustig nadat jullie samen de monsters onder het bed verjaagd hebben. 
Soms proberen kinderen de schuld op hun vriendje te schuiven: de rommelige kamer is veroorzaakt door het fantasievriendje. Stel dan vriendelijk maar kordaat voor dat je kind en zijn vriendje ook samen het speelgoed opruimen.
Net zoals je kind op een bepaalde leeftijd sommige speeltjes ontgroeit, zo zal ook na verloop van tijd het denkbeeldig vriendje vanzelf aan de kant worden geschoven.
 
Afbeelding rechts: 

Van 16 tot 23 mei is er de Week van de Opvoeding! Een week vol bruisende activiteiten, gezellige ontmoetingen en boeiende infomomenten. Met aandacht voor het thema 'Opvoeden is samen lachen, huilen, praten, eten'. Want samen praten over wat ons ontroert, doet lachen, bang of verdrietig maakt, werkt verbindend. 

Pagina's

Abonneren op RSS - Opvoeden opgroeien