Alcohol en jongeren

alcohol

Elke jongere komt vroeg of laat in contact met alcohol. Veel kinderen zien hun ouders toasten met een glas cava, ontspannen met een pintje of genieten van een slaapmutsje. 
Wordt er bij jou thuis geen alcohol gedronken? Dan zijn er wel vrienden die je kind er kennis mee laten maken.
Is het voor jou doodnormaal dat je kind al vroeg van een glas nipt? Of stel je je soms vragen: “Mag mijn kind drinken? Vanaf welke leeftijd? Welke afspraken maak ik best?”

Alcohol is geen onbekende

Jongeren zijn nieuwsgierig en willen proeven van nieuwe dingen. Dus ook van alcohol. Zo heeft 4 op de 10 jongeren onder de 16 jaar ooit al alcohol gedronken. Een bevraging bij middelbare scholieren (schooljaar 2016-2017) vertelt dat alcohol voor hen geen onbekende is.

  • Meer dan de helft van 12- tot 18-jarigen dronk het jaar voor de bevraging alcohol.
  • Eén op acht dronk regelmatig, van wekelijks tot dagelijks.
  • Meer dan een kwart heeft zich het voorgaande jaar dronken gevoeld.
  • In de oudste leeftijdsgroep doet één op de drie maandelijks of wekelijks aan bingedrinking: ze drinken in korte tijd grote hoeveelheden alcohol.

Wanneer mag je kind voor het eerst drinken?

Alcohol drinken stel je best zo lang mogelijk uit. Hier zijn alvast 4 goede redenen om er beter laat dan vroeg mee te beginnen:

  1. Uit onderzoek weten we dat het drinken van alcohol de ontwikkeling en de groei van de hersenen verstoort, vooral bij jongeren onder de zestien jaar.
  2. De effecten van alcohol zijn sterker bij kinderen omdat ze minder wegen dan volwassenen en omdat de lever nog niet gewoon is alcohol af te breken.
  3. Kinderen die vroeg beginnen met alcohol drinken, hebben een hogere kans om een drankprobleem te ontwikkelen op latere leeftijd.
  4. Jongeren beschikken vaak nog niet over de vaardigheden om problemen veroorzaakt door te veel alcohol op te lossen. Of ze nemen verkeerde beslissingen onder invloed, net zoals volwassenen.

Heb je er vat op?

Je wil je kind graag op een verantwoordelijke manier leren omgaan met alcohol. Kan dat? 

Dat hangt van verschillende zaken af. Wat voor iemand is je kind? Hoe gaan zijn vrienden om met alcohol? Welk voorbeeld ziet je kind in de media? En vooral, wat ziet je kind in zijn onmiddellijke omgeving?

Misschien denk je dat jouw invloed als ouder afneemt als je kind ouder wordt. Maar je hebt wel degelijk vat op hoe je kind met alcohol omgaat.

Praten over dat eerste glas... en die erna

Hoe maak je als ouder goede afspraken met je kind over drinken?

Praat erover

Praat op tijd met je kind over alcohol. Eerlijk en open. Zeg gerust dat een biertje of een glas wijn lekker en gezellig zijn. Vertel ook over de nadelen en de risico’s op korte en op lange termijn. Alcohol is ongezond en bevat veel calorieën. Het maakt op lange termijn je huid valer. Je kan alsmaar meer drank nodig hebben om je te amuseren. Alcohol is bovendien duur. En misschien spelen ook religieuze argumenten een rol.

Door de dingen te benoemen, wapen je jouw kind voor de discussies en uitdagingen onder leeftijdgenoten. Grijp concrete gebeurtenissen aan om over alcoholgebruik te praten. Denk aan een dronken oom op een familiefeest of een oudere zus die in het weekend naar een fuif gaat. Of gebruik het filmpje 'Copy/paste' om een gesprek te beginnen met je kind. Dat korte filmpje toont dat elk kind elke dag zoveel keuzes maakt: over eten, over zijn uiterlijk, over zijn vrije tijd. En bij dat laatste gaat het ook over alcohol, tabak en druggebruik.

Maak tijd voor je kind

Praten over gevoelige thema’s gaat makkelijker als je een goede relatie met je kind hebt. En dat is niet vanzelfsprekend met een puber die zich soms afzet en zijn eigen weg zoekt. Creëer daarom momenten samen. Drink samen een kop thee na schooltijd en geef je kind de kans om even stoom af te laten. Kijk mee naar het favoriete tv-programma van je kind. Of ga samen shoppen. Zoek een manier die bij jullie past. Laat je kind merken dat je om hem geeft en meeleeft. Echt luisteren is ook kleine problemen genoeg aandacht geven en onthouden wie de vrienden zijn van je kind.

Ook belangrijk: sta niet onmiddellijk klaar met advies. Luister eerst naar de mening van je kind en geef dan pas jouw standpunt. Als je kind zich gehoord voelt, zal het meer open staan om naar jou te luisteren. Zo help je je kind om een weloverwogen keuze te maken.

Stel grenzen

Maak duidelijke regels en afspraken over wat kan en niet kan. Er is een verschil tussen de wet, een regel en een afspraak.

  • De wet geldt voor iedereen.

Bijvoorbeeld: je mag geen alcohol schenken onder de 16 jaar.

  • Een regel is iets wat jij oplegt.

Bijvoorbeeld: “Tijdens de week drink je geen alcohol.”

Je kind houdt zich makkelijker aan een regel als het begrijpt waarom jij het belangrijk vindt. Geef dus voldoende uitleg over het waarom: alcohol beïnvloedt je concentratie en je slaap.

  • Een afspraak kan je in overleg met je tiener bepalen. 

Bijvoorbeeld: je bepaalt samen hoeveel glazen je kind kan drinken op een feestje. 

Wees concreet: “Twee glazen en geen sterke drank” is een betere afspraak dan “Niet te veel drinken”. Bepaal op voorhand wat er gebeurt als je kind zich niet aan de afspraken houdt. En geef complimentjes als je kind zich er wel aan houdt. Want belonen werkt.

Geef het goede voorbeeld

Als ouder ben je een voorbeeld. Drink niet als je met de wagen rijdt. Je voorbeeld beïnvloedt het alcoholgebruik van je zoon of dochter. Wees eerlijk over je eigen alcoholgebruik. Vertel bijvoorbeeld dat je soms spijt hebt van dat glas te veel. Drink je zelf regelmatig, dan mag je evengoed strengere regels aan je kind opleggen. Want hoe jonger, hoe kwetsbaarder je kind is voor de gevolgen van alcohol.

Wat als je kind te veel drinkt?

Wat ‘te veel’ is, hangt af van hoeveel alcohol, van de omstandigheden en van de persoonlijkheid van je kind. Zo gaan drinken en met de brommer rijden bijvoorbeeld niet samen. Of: als je kind erg impulsief of beïnvloedbaar is of zich niet goed in zijn vel voelt, dan is alcoholgebruik riskanter.

Praat met je kind en ga na waarom het te veel gedronken heeft. Doe dat op een rustig moment. Dus niet wanneer je kind dronken thuiskomt. Laat merken dat je echt luistert. Stel open vragen aan je kind. Vraag bijvoorbeeld: “Hoe komt het dat je in de verleiding kwam om te veel te drinken?” Leren omgaan met alcohol gaat soms gepaard met vallen en opstaan. Een dronken avond of een kater na een feestje zijn ook leermomenten voor je kind: "Toen ik me zo voelde, had ik moeten stoppen". Denk dus niet te snel dat het fout loopt met het alcoholgebruik van je kind, maar blijf wel kritisch aan de zijlijn staan.

Vraag hulp indien nodig

Drinkt je kind dikwijls te veel?? Heb je het gevoel dat je de situatie niet meer onder controle hebt? Blijf dan niet zitten met je zorgen. Praat erover met iemand uit je vriendenkring, met ouders die hetzelfde meemaken, met je huisarts, het CLB, het Huis van het Kind, de Druglijn.
 

Ondersteuning in je buurt

Zoek je steun bij het opvoeden? Het Huis van het Kind helpt je op weg.

Vind het Huis van het Kind in je buurt.

Stel je vraag

Een vraag over opvoeden?  De Opvoedingslijn geeft een antwoord op maat.

Stel je vraag via het contactformulier.

Download pdf