Mediaopvoeding: interview met Hilde

mediaopvoeding interview bijgesneden.jpg

Twee tieners in huis die graag met schermen in de weer zijn. Dat vraagt de nodige aandacht van alleenstaande mama Hilde om te schipperen tussen online en offline leven en om haar kinderen bewust te leren omgaan met digitale media. Zeker als je weet dat Jolien (12) extra zorg nodig heeft. Jolien heeft hoogbegaafd autisme. Daarnaast heeft ze een gedragsstoornis en emotieregularisatieproblemen. Jolien wil zijn zoals iedereen maar is emotioneel nog heel jong. Broer Matthias is 16 en dol op sporten en vliegtuigen.

Je kinderen opvoeden tot mediawijze mensen, hoe begin je daaraan? Vraagt dat veel regels en afspraken?

Hilde: 'Goh, het begint met te weten hoe belangrijk sociale media zijn voor hen. We hebben wel een aantal regels en afspraken. Zo eten we altijd samen, tenzij de trainingsschema’s roet in het eten gooien. Zonder telefoons in de buurt. Al zijn daar ook uitzonderingen op: dagelijks checken we samen de weerapp om te weten welke fietskledij klaar moet liggen de volgende dag. En na de les kunstgeschiedenis van Jolien bomen we daar vaak nog over door. Soms hebben we dan Mr. Google nodig om iets op te zoeken of een foto van een kunstwerk te bekijken. 
Verder maken beide kinderen hun huiswerk beneden op de vaste computer. Ik heb geen contract met hen afgesloten, zet de wifi niet uit na een bepaald uur en heb geen systemen geïnstalleerd om ouderlijk toezicht te houden, maar die computer in de woonkamer is mijn manier om ‘parental control’ te hebben.
Matthias is heel open naar mij. Hij laat mij meelezen met zijn berichten en vertelt waar hij tegenaan botst online. Jolien schermt veel meer af. Al denk ik dat dat meer met een ander temperament en leeftijd te maken heeft, en weinig met geheimen die ze voor mij wil verbergen.'

Zijn er ook afspraken over de tijd die ze online zijn?

Hilde: 'Het is best moeilijk om daar een tijd op te kleven vind ik. Ze gebruiken de schermen ook om huiswerk te maken of dingen op te zoeken. Matthias is vliegtuigspotter en is vaak in de weer om zijn foto’s online te zetten. Jolien gebruikt Pinterest soms om een knutselactiviteit op te zoeken. Dat vind ik een heel andere tijdsbesteding dan Snapchatten en Instagrammen. Ook zie ik Matthias soms heel lief in interactie gaan met zijn zus: hoe ze video’s kan opzoeken op YouTube, of welke spelletjes ook offline te vinden zijn. Dan zie ik een warme mantelzorger en broer en niet de schermen die ze op dat moment gebruiken.'

Soms zie ik Matthias iets uitleggen over een game aan zijn zus. Dan zie ik een warme broer en mantelzorger, en niet de schermtijd die daarmee gepaard gaat.

Vinden jullie als gezin makkelijk de balans tussen online en offline? 

Hilde: 'We zijn een echt knutsel-frutsel-speelgezin. Gaan zo vaak mogelijk op stap. Matthias komt nog vaak onder de modder thuis. Jolien leeft zich uit in de circusschool. Na mijn scheiding wilde ik ook kost wat kost hier blijven wonen, waar de tuin groot genoeg is om te lopen en energie kwijt te kunnen. Jolien en ik knutselen ook heel graag (nvdr: de gezellige woonkamer ademt het uit: overal staan en hangen eigen creaties). Bij haar is het belangrijk dat je de verveling voor bent, anders wordt ze zeurderig en gaat ze vervelend doen. Het vraagt dus wel wat inspanning als ouder om haar van het scherm weg te houden.
Ik merk dat social media bij Jolien wel tot gevolg hebben dat ze altijd en overal een snel antwoord van mij verwacht. Als ik op het werk een bericht krijg van haar en ik antwoord niet onmiddellijk, gaat ze al snel aandringen ‘Mama? Mag het? Waarom antwoord je niet?’

Ouders hebben soms het gevoel bij hun tieners dat ze minder invloed hebben dan vroeger. Is dat herkenbaar voor jou? 

Hilde: 'Ja, je voelt wel dat meer mensen invloed hebben op je kind als ze opgroeien. Laatst zag Jolien Remco Evenepoel op tv. Die vertelde dat hij nooit pikante foto’s zou uitwisselen met om het even wie, zelfs niet naar zijn lief dat hij 100% vertrouwt. Omdat je online nooit weet wat er met je foto’s gebeurt. Siska Schoeters zat ernaast hevig te knikken. Jolien kijkt op naar die twee, dus ik hoop dat dergelijke uitspraken in de media ook blijven plakken bij haar, en dat ze er op het juiste moment aan terug denkt. 
Maar ook mijn zus heeft heel veel invloed op Jolien. Als het bij mij niet marcheert om iets gedaan te krijgen bij Jolien, gaat Jolien soms een middagje naar daar. Hoe mijn zus en haar man dan met haar praten, dat heeft wel impact. 
Ook als ouder heb je een voorbeeldrol. Zelf heb ik lange tijd geblogd. Ook voor mijn werk was ik thuis continue in de weer met foto’s en video’s op social media. Tot de kinderen bij een opmerking van mij zeiden: ‘maar je doet het zelf mama!’ Dat was een eyeopener. Nu ga ik daar bewuster mee om.'

Werden jullie al geconfronteerd met minder leuke dingen online?

Hilde: 'Een tijd terug had Matthias een nare ervaring waarbij een trainer grensoverschrijdend gedrag stelde online. We hebben er kunnen over praten en ook actie ondernomen, maar ik merk dat het toch een trauma heeft nagelaten bij hem. Hij wil er nu liefst niets meer over horen. 
Dat hij toen zijn verhaal bij mij wou doen, ligt volgens mij aan het feit dat we zoveel praten in ons gezin. Ook voor er problemen zijn. Hier is niks taboe. Dat kreeg ik al van thuis mee: seks, alcohol, vriendjes, alles was bespreekbaar. Mijn kinderen maken ook van dichtbij mee dat het leven niet altijd even lief is voor iedereen. Ze mogen dat ook zien, al is dat niet altijd even makkelijk. Zo merken ze dat steun van familie en vrienden enorm helpt. 
Kinderen zijn nieuwsgierig en op ontdekking gaan hoort daarbij. Hoe waren wij vroeger: als de catalogus van Trois Suisses aankwam, bladerden we door naar de lingeriefoto’s. Maar ik ben er echt van overtuigd dat als Jolien een dick pic krijgt, ze het onmiddellijk zou komen tonen ‘ooh kijk wat ik nu krijg’. Dan kunnen we er over praten. Ik druk hen ook op het hart dat ze bij hun tante of moeke terecht kunnen met hun verhaal als ze het niet aan mij willen of kunnen vertellen. En ook professionele hulp is hier heel normaal. Ik ga regelmatig bij de psycholoog, en mijn beide kinderen zijn al bij de ‘praatmevrouw’ of ‘praatmeneer’ geweest, zoals we dat hier in huis noemen.'

Dat Matthias zijn nare ervaring aan mij kwam vertellen, komt doordat we zoveel praten in ons gezin. Ook voor er problemen zijn. 

Heeft die ervaring ervoor gezorgd dat je meer op je hoede bent?

Hilde: 'Je schrikt daar natuurlijk wel van, als het zo dichtbij komt. Maar eigenlijk was ik daarvoor ook al bezig om mijn kinderen bewust te maken van eventuele risico’s. We hebben ook geleidelijk opgebouwd. Zeker Jolien kwam al vroeg de vraag stellen om een account op Instagram aan te maken. Dat mocht, maar enkel met vrienden en vriendinnen van school. Ik keek ook mee met haar. De vindbaarheid kwam toen ook ter sprake: wat online komt, laat altijd sporen na. Ik doe haar vaak nadenken: als je in je blote kont op internet verschijnt, gaat die nooit meer weg. Zou je het later nog leuk vinden als je dit terug ziet? 
Het is ook belangrijk dat ze enkel vrienden aanvaarden die ze ook echt kennen. Dat vertel ik hen ook: je weet niet wie er achter een profiel zit. Zonder dat ze extreem achterdochtig moeten worden. 
Want ik zie ook de voordelen hé. Voor Jolien zijn sociale contacten in het echte leven niet altijd even makkelijk. Op sociale media hoeft ze geen emoties en lichaamstaal te lezen. Daar kan ze afgaan op wat geschreven staat. En dat werkt wel voor haar.' 

Je moet wel een beetje 'mee' zijn als je je kind goed wil begeleiden.

Zoek je nog ondersteuning bij dit stuk van de opvoeding?

Hilde: 'Ik volg vooral mijn buikgevoel, zoals ik in gans mijn opvoeding doe. Ik ken mijn kinderen door en door, praat veel met hen, en samen zoeken we naar de beste oplossingen. Al kan extra info deugd doen. Het nieuwste boek van Medianest ligt hier op tafel. Dat leest als een trein en heeft me al veel geleerd over de nieuwste trends. Je moet wel een beetje ‘mee’ zijn als je je kind goed wil begeleiden. Mijn zus merkt het ook bij haar zoon van zes jaar: die vertelt vaak over de nieuwste online challenges, die hij oppikt op school. Ze zijn op jonge leeftijd vaak sneller weg met online toepassingen, maar dat wil nog niet zeggen dat ze alle risico’s kunnen inschatten. En ik gebruik uit dat boek wat ik wil. Zo doe ik niet aan contracten of zet ik de wifi niet uit op een bepaald uur. Er zijn zeker kinderen en ouders die dit nodig hebben. Maar onze afspraken steunen op vertrouwen. Wat niet wil zeggen dat er nooit eens een afspraak met voeten getreden wordt natuurlijk (lacht).'

Hilde, de mama van Jolien en Matthias, is lid van De Ouders,  een groep van en voor ouders van een kind met specifieke zorgbehoefte. 
Meer lezen over mediaopvoeding en kinderen met specifieke zorgbehoefte? Medianest heeft een dossier 'Bijzonder Digitaal'.

Ondersteuning in je buurt

Zoek je steun bij het opvoeden? Het Huis van het Kind helpt je op weg.

Vind het Huis van het Kind in je buurt.

Stel je vraag

Een vraag over opvoeden?  De Opvoedingslijn geeft een antwoord op maat.

Stel je vraag via het contactformulier.

Download pdf