Ouder zijn na de scheiding

Van  voltijds naar deeltijds ouderschap na de scheiding: het is een grote aanpassing, zowel voor jezelf als voor je kind. 

Contour van gezin

Ouder zijn na de scheiding

Door de scheiding worden jullie ex-partners. Maar je bent geen ex-ouders. Want dat bestaat niet. Wel zal je rol wellicht veranderen.

Misschien spookt de vraag wel door je hoofd: “Kan mijn kind nu nog gelukkig en vol zelfvertrouwen opgroeien?”
Jazeker. Veel hangt ervan af hoe de scheiding verloopt. Dat klinkt als een enorme verantwoordelijkheid, en dat is het ook. Maar bekijk het ook als een grote kans: je hebt, ondanks alles, heel veel zelf in handen.

Een nieuw nest, nieuwe verhoudingen

Je bouwt aan een nieuw, veilig nest. Dat zal er anders uitzien, maar kan je kind net zo goed veiligheid, vertrouwen en geborgenheid bieden. Als het goed is, heeft je kind na verloop van tijd twee veilige nesten.
Onderzoek toont aan dat kinderen vooral willen voelen dat beide ouders nog betrokken zijn bij hen. De boodschap die ze nodig hebben is: “Ik tel mee.”
De scheiding dwingt je er ook toe om met aandacht te leren communiceren, om te gaan met problemen, met teleurstelling en verdriet.

Samen ouderen of apart ouderen?

Een gebrekkige communicatie ligt vaak mee aan de basis van een scheiding. Dus is het niet vanzelfsprekend om goed te beginnen communiceren nu je niet meer samen bent.

Je kan kiezen voor een nieuwe vorm van ouderschap waarbij jullie veel samen overleggen en afstemmen. Zeg maar: samen ouderen.

Of je kan op voorhand samen beslissen dat je - met een bemiddelaar - heel wat afspraken rond opvoeding vastlegt in een uitgebreide ouderschapsovereenkomst waarop je steeds kan terugvallen. Zo bewaar je een grotere afstand tegenover elkaar en kan je apart ouderen.

Je maakt de keuze die het best bij jouw situatie past. Als je maar tot afspraken komt die het belang van het kind centraal zetten.

Wat als negatieve gevoelens tegenover je ex-partner een neutrale houding in de weg staan? Het kan helpen om jullie relatie anders te noemen en woorden te gebruiken als 'collega-ouder' of 'opvoedingscompagnon' in plaats van 'mijn ex'. Die woorden kunnen helpen om naar jullie ouderschap te kijken vanuit een gedeeld doel, met kennis van elkaars sterke kanten en zwakke punten.

Moeilijk betekent niet onmogelijk

Het is niet vanzelfsprekend om het verdriet en de boosheid tegenover je ex-partner opzij te zetten. Toch zijn er enkele zaken waarop je kan letten:

  • Kies bewust: 'samen ouderen' of 'apart ouderen'. Dat maakt het vertrekpunt duidelijk.
  • Respecteer de relatie die de andere ouder met je kind heeft.
  • Is er toch een zorg die je wil uiten? Doe het dan met respect voor je ex. Zeg bijvoorbeeld “Je zou kunnen overwegen om...” in plaats van “Je moet...” Of “Voor mij werkt deze aanpak heel goed” en niet “Je moet dit zo aanpakken.”
  • Neem tijd vóór je reageert op een opmerking van de andere ouder.
  • Iemand meenemen als tussenpersoon als je in gesprek gaat, kan helpen om de objectieve blik te bewaren.
  • Zorg dat jullie beiden betrokken blijven bij je kind: bij school, sport, verjaardagen en speciale levensgebeurtenissen.
  • Maak geen ruzie waar je kind bij is.
  • Wees flexibel.
  • Gezamenlijk ouderschap is niet altijd gelijkwaardig ouderschap. Respecteer elkaar in de manier waarop je ouderschap invult. Ook voordien toen jullie nog samen waren, was dat wellicht zo. De ene ouder is misschien bezorgder dan de andere, heeft andere ideeën over gezond eten, bedtiijd en schermgebruik.
  • Neem de beslissingen in belang van het kind. En niet om dwars te liggen tegenover je ex-partner

Zorg voor een doordachte verblijfsregeling

Eens jullie apart wonen, is het nodig om een verblijfsregeling uit te werken, op maat van je kind en van beide ouders.

Het principe 'ex-ouders bestaan niet' vind je ook terug in de wetgeving. Die stelt voorop dat beide ouders gezagsco-ouderschap hebben en dat je eerst moet kijken of verblijfsco-ouderschap een haalbare kaart is. Want kinderen hebben beide ouders nodig en omgekeerd. Hoe dat ouderschap in de praktijk vorm krijgt, hangt erg af van de individuele situatie. Het is een misverstand dat er moet gestreefd worden naar een strikte verdeling van 50% bij elke ouder. Kijk bij het uitwerken van een regeling vooral naar wat je kind op dat moment nodig heeft en wat voor jullie als ouders mogelijk is. Vraag ook aan je kind: “Hoe zie jij het en wat kan je helpen om het goed te hebben?”  

Lukt het niet om dit samen rustig te bekijken, dan kan een ouderschapsbemiddelaar jullie ondersteunen. Deze onafhankelijke derde partij helpt je om de afspraken zakelijk te bespreken.

Je moet heel wat regelen

Het is niet altijd eenvoudig om in deze woelige periode op zoek te gaan naar hoe je het ouderschap kan reorganiseren. Daarom lees je hieronder waar je allemaal best over nadenkt. Bij elk onderdeel vind je een link naar uitgewerkte voorbeelden vanop de website www.tweehuizen.be.

  • Ouderlijk gezag: wie kan waarover beslissen? Op welke manier beslissen jullie over belangrijke zaken zoals schoolkeuze, verblijfsregeling, sport- en hobbyclubs, geloofsopvoeding, momenten als communie, lentefeest, huwelijk van de kinderen, bedrag van het zakgeld, opvangregeling, anticonceptie,… Bekijk hier enkele voorbeelden.
  • Verblijfsregeling: hoe organiseren we de wisselmomenten? Wat met vakanties en reizen? Hoe omgaan met uitzonderlijke omstandigheden zoals een week weg met de school, verblijf van een ouder in het buitenland,… Bekijk hier enkele voorbeelden.
  • Kosten: financieel valt er heel wat te regelen, wat met onderhoudsregeling, schoolkosten, zakgeld, spaarrekening, kindergeld, studiebeurs,… Bekijk hier enkele voorbeelden.

Een goed ouderschapsplan legt de afspraken rond gezag, verblijf, kosten en overlegmomenten vast op een duidelijke manier. Het kan steeds bijgestuurd worden indien nodig. Ook hier geven we je graag enkele voorbeelden mee.

Elke regeling zal tijdelijk zijn

 

Wat het verblijf van de kinderen betreft, daar schipperen we constant tussen duidelijkheid en flexibiliteit. Voor de kinderen is een minimum aan duidelijkheid makkelijk. Anderzijds wegen we vaak af of een feestje, een tornooi of een verjaardag reden is voor een aanpassing. Het vraagt inspanning van beide kanten maar tot nu toe komen we telkens tot een goede oplossing voor iedereen.' (Anja, moeder van drie kinderen, 7 jaar co-ouder)

Kwamen jullie tot een regeling waarbij alle partijen zich goed voelen? Prima zo!
Hou er wel rekening mee dat elke verblijfsreg
eling in principe tijdelijk is. Bekijk regelmatig samen of de afspraken aangepast moeten worden voor je kind. Kozen jullie voor apart ouderen, dan bieden de vastgelegde scenario's in de ouderschapsovereenkomst jullie de handvatten om de aanpassing te organiseren, via een vertrouwenspersoon of via een bemiddelaar.

En als het niet lukt?

Heel wat ouders slagen erin om samen ouder te blijven en komen tot goede afspraken. Met het nodige overleg en ruimte voor bijsturingen wordt het een stuk makkelijker voor je kind om telkens de ‘brug’ over te steken van de ene ouder naar de andere.
Toch zijn er ook situaties waar het erg moeilijk blijft voor ex-partners om samen ouderschap op te nemen. Vier op de tien ouders geven aan dat ze nooit communiceren over de opvoeding met de ex-partner. Dat wil zeker niet zeggen dat je dan geen goede ouder bent. Soms is het beter om niet te communiceren om uit het conflict te blijven, dan om telkens de confrontatie aan te gaan. Dan is het de beste keuze om apart te ouderen en het aantal contactmomenten tot het minimum te beperken. Wees je er van bewust dat langdurige conflicten een sterke invloed kunnen hebben op je kind
. Dat lees je hier

Je rol als ouder in de nieuwe situatie

“Doe ik het goed? Kan ik mijn kind wel goed verzorgen? Stel ik mijn grenzen genoeg? Mist mijn kind geen vader- of moederfiguur?De nieuwe situatie kan je als ouder onzeker maken. Blijf geloven in jezelf als goede ouder.

Je schuldgevoelens of de kritiek van sommige mensen kunnen ertoe leiden dat je toegeeflijker wordt in je opvoedingsstijl. Probeer consequent te blijven maar voel je niet schuldig als je even de energie niet hebt om voet bij stuk te houden. Vraag steun bij je omgeving als je het gevoel hebt het niet alleen te redden.

Leren leven met wat verandert

Ik weet niet of je als ouder ooit went aan het feit dat je kinderen niet continu bij je zijn. Maar je leert ermee leven. Je moet wel. (Dries, papa van Marie (6) en Sarah (5), 2 jaar co-ouder)

Soms lijkt het of je kind de andere ouder ‘liever’ ziet. Of je mist je kind heel erg als het bij de andere ouder verblijft. Laat je gevoelens toe, en zoek een vertrouwenspersoon om erover te praten. Na de nodige tijd wen je in meerdere of mindere mate aan de nieuwe situatie of vind je manieren om er beter mee om te gaan.  “

Na de scheiding kunnen nieuwe partners in beeld komen, zowel bij jezelf als bij je ex-partner. Die nieuwe relatie heeft invloed op je rol als ouder, terwijl ook de kinderen, je ex-partner en je nieuwe partner opnieuw naar een nieuw evenwicht moeten zoeken. Spring zorgvuldig om met deze veranderingen en neem tijd om erover te spreken en eraan te wennen.

 

 

Ondersteuning in je buurt

Zoek je steun bij het opvoeden? Het Huis van het Kind helpt je op weg.

Vind het Huis van het Kind in je buurt.

Stel je vraag

Een vraag over opvoeden?  De Opvoedingslijn geeft een antwoord op maat.

Stel je vraag via het contactformulier.

Download pdf