Pesten: verhalen van ouders

Groeimee.be ging in gesprek met zes mama's, die deel uitmaken van de oudergroep van Recht-op vzween vereniging waar armen het woord nemen. Allemaal hebben ze een kind dat gepest werd of wordt. Openhartig vertellen ze hun verhaal. Wat doet pesten met hun kind en met hen? Hoe pakten ze het aan? En wat is nodig om pesten uit de wereld te helpen? We bundelen hun meest opvallende, indringende en emotionele uitspraken.

Waarom wordt je kind gepest?

‘Mijn kind heeft het gevoel dat andere kinderen hem viseren, en dat de leerkrachten daarop inspelen. Hij is heel emotioneel en je kan hem snel boos krijgen. En dan wijzen kinderen naar hem: hij werd boos, hij begon te schelden.’ 
‘Kinderen worden ook vaak gepest omdat ze bepaalde angsten hebben of iets minder kunnen. Een kind van 12 jaar dat nog niet heeft leren fietsen omdat het bang is bijvoorbeeld. Of een kind dat oud genoeg is om bij de gevorderden te zitten maar nog niet genoeg is en daarom bij de beginnersgroep blijft hangen.’
‘Mijn zoon wordt gepest omdat hij een beetje te dik is. Ik vind dat heel erg. Zowel op school als op straat schelden ze hem uit en roepen ze hem na: ‘dikzak, dikzak’.’ 

Hoe voel je je daarbij?

‘Machteloos. Dat is hoe ik me voelde toen mijn dochter steeds erger gepest werd. Ze at niet meer, ze sliep niet, wilde niet meer naar school, zag bleek. Concentreren werd moeilijk en haar punten gingen achteruit. Ze had er echt geen zin meer in. Toen haar juf, de enige veilige persoon die er voor haar nog was op school, ook tegen haar begon te roepen, heb ik haar op een gegeven moment ook thuis gehouden. Ik heb de school en mijn thuisbegeleider gezegd: ze blijft thuis tot er een gesprek en een oplossing komt.’ 
‘Als je kind getraumatiseerd wordt, lijd jij als moeder er ook onder. Je moet tijd nemen om na te denken over wat je kan doen. Daar vraagt veel energie.’

Wat heb je gedaan om het pesten te stoppen? En haalde het iets uit?

‘Mijn zoon werd zwaar gepest op school. Dan is zijn papa overleden, en mijn zoon kreeg een depressie. Hij is een hele tijd niet naar school gegaan; het ging niet meer. Sinds kort gaat hij terug naar school, en na de vakantie volgt hij een andere richting. We hebben er wel kunnen over praten op school. Het lijkt nu iets beter te gaan.’
‘Ik heb vaak geprobeerd om de directeur aan te spreken om er iets aan te doen. Hij ontweek mij gewoon. Uit pure frustratie heb ik dan zelf de papa van de pester aangesproken aan de schoolpoort. Ik had geluk: die vader heeft zijn eigen kind stevig aangepakt en duidelijk gemaakt dat dit niet kon. Maar niet alle ouders zijn zo. Sommige ouders worden zelf agressief of zeggen: ‘ja mijn kind is enig kind en een beetje verwend’. En eigenlijk moet pesten op school aangepakt worden. Goed aangepakt, niet alleen door stipjes op de handen van de kinderen te zetten.’ 

Het trauma van pesten

‘Pesten kan je hele leven belemmeren voor iets wat je wilt doen in de toekomst. Het kan je leven blokkeren.’
‘Mijn dochter is zo hard veranderd. Ze wil niet meer opvallen. Ze probeert zo min mogelijk te zeggen en zo weinig mogelijk dingen te doen die aanleiding kunnen zijn om gepest te worden. Waar is haar zelfvertrouwen? Waar is haar vrolijke en uitbundige karakter?’ 
‘Mijn zoon krijgt nu hoofdpijn en stress als andere kinderen met hem willen spelen. Hij wil niemand teleurstellen en kan zijn grenzen niet goed aangeven.’ 
‘Mijn dochter reageert veel thuis af op ons, haar ouders, broers en zussen. Ze is vaak agressief en prikkelbaar. Op school is ze stil en teruggetrokken.’ 

Praten met je kind

‘Ik vind heel belangrijk dat je je kind zelfvertrouwen geeft. Dat is heel belangrijk om je te verzetten, tegen pesten bijvoorbeeld. Je moet heel veel kunnen communiceren met je kind. Je kind aanmoedigen. Zodat hij zich weinig aantrekt van wat anderen denken. Ik heb dat doel nu nog niet bereikt, maar ik zou echt willen dat mijn kind zichzelf aanvaardt zoals hij is. Het is moeilijk om zo gesprekken te doen op kinderniveau. Ik voel me als mama ook onzeker. Ik wil mijn kind helpen maar ik weet niet altijd op welke manier.
‘Ik heb veel meegemaakt met mijn zoon en het was niet altijd makkelijk om daarover te blijven praten. Een vriendin moedigde mij aan: ‘blijf proberen, vraag elke dag hoe zijn dag was’. Mijn zoon was erg gesloten, maar door vol te houden is mijn kind wel veranderd. Hij weet dat hij altijd bij mij terecht kan.’ 
‘Mijn zoon heeft soms woedeaanvallen. Hij begrijpt dat hij niks kapot mag maken, maar in volle emotie is dat soms moeilijk. Een voordeel is dat mijn man middagtoezicht doet op school, en onze zoon kan helpen om zijn woede te controleren. Dan zegt hij bijvoorbeeld, ga basketballen. En niet, je mag terugslaan en hoe harder hoe beter.’ 

Waarom gaat een kind iemand pesten?

‘Elke pester heeft ook een achtergrond, die je niet altijd onmiddellijk ziet of kent. Dat kind zit misschien ook niet goed in zijn vel, is onzeker. Ook daar moet je naar kijken. Er is altijd een achtergrond. Kinderen die gepest worden, beginnen vaak ook terug te pesten. En wie is dan nog in fout? Het is aan ons, volwassenen, om te zorgen dat de situatie niet erger wordt en in gesprek te gaan met alle partijen.’ 
‘Het is moeilijk om de kant van de pester te horen. Mijn taak is om mijn eigen kind te beschermen. Mijn kind komt elke dag gebroken thuis; ik heb als mama niet de kracht om die andere kant te zien. Dat is de taak van de school, om ook naar de achtergrond van de pester te kijken’. 
‘Je kind dat gepest wordt, dat is enorm emotioneel. Soms moest ik sterker zijn dan ik eigenlijk ben. Het gaat er in de eerste plaats over dat je wil dat het pesten stopt. Het was niet mijn bedoeling om ook met de pester bezig te zijn, maar ik voelde dat ik geblokkeerd werd in mijn pogingen om mijn kind te helpen. Ik ben verder gaan zoeken: waarom doet de pester wat hij doet? Daarmee hielp ik niet alleen mijn eigen kind maar ook de pester.’ 

De ouders van de pester, ligt daar de oplossing? En wat met de voorbeeldrol van ouders?

‘Ik vind het schandalig dat wij als ouders hierover andere ouders moeten aanspreken. Sommige ouders geven niet toe dat hun kind pest en zo ontstaan ruzies tussen ouders. Ik heb al situaties gekend waarbij ouders elkaar in de haren vliegen. Welk voorbeeld geven we dan aan onze kinderen?’
‘De school moet een systeem vinden om gesprekken aan te gaan met ouders. Zo moeten ouders elkaar onderling niet aanspreken aan de schoolpoort’ 

Over een duurzame aanpak: wat moeten we onze kinderen leren?

‘Scholen doen spelletjes tegen pesten, maar als je dat enkel een korte tijd in het jaar doet, op een moment dat er ook veel aandacht voor is op Ketnet, dan verdwijnt die aandacht daarna weer. Je moet als school elke keer als er gepest wordt, ingrijpen en iets doen’
‘We moeten onze kinderen leren om tolerant te zijn voor elkaar, respect te hebben. Een waargebeurd verhaal: een Marokkaans meisje gaat spelen bij haar beste vriendin, een Vlaams meisje. De papa van dat Vlaams meisje vraagt nadien: ‘Waarom nodig jij apen bij ons thuis uit? Dat ze in Afrika blijven’. Zo zie je hoe pesten begint. Zo kunnen kinderen toch niet leren hoe ze elkaar respecteren.’ 
‘Ik wil niet veralgemenen, maar pestgedrag vertrekt vaak vanuit de opvoeding. Mijn zoon zei: mama, ik ga die jongen uitsluiten want andere kindjes sluiten hem ook uit. Dan zeg ik, nee nee, dat mag je niet doen. Je moet voor hem opkomen. Maar het is soms moeilijk om vol te houden. Ik zei al twee jaar aan een stuk: niet terug pesten, niet terug slaan. Ga naar de juf en vertel dat je gepest wordt. Maar dat hielp niets. Dat is de harde realiteit. Nu zeg ik: kom maar op voor jezelf, sla desnoods terug.’
‘Er moet meer gepraat worden met kinderen en ouders. Besef je dat een gepest kind zo gekraakt wordt? Straffen interesseert me niet, dat is niet de oplossing. Maar wel nadenken over hun gedrag en welk effect het heeft.’ 

Over de rol van omstaanders.

‘In het zesde leerjaar waren enkele jongens aan het filmen terwijl enkele pesters een meisje aan het slaan waren. Mijn zoon en een vriend riepen tegen haar dat ze weg moest gaan. Ze zouden die jongens moeten belonen, maar daar werd niks mee gedaan.’

Over hulp zoeken.

‘Ik heb ook een boek gehaald in de bib. Maar dat is allemaal mooi op papier. Hoe doe je dat, je niets aantrekken van de pesters? Hoe pas je toe wat er daar allemaal over geschreven staat?’ 
‘Het is moeilijk om objectief te blijven als je zo emotioneel betrokken bent. Ik ben op zoek naar iets zodat mijn dochter terug de zonnestraal van vroeger wordt. Cursussen, trainingen… maar ik weet ze niet te vinden of er zijn lange wachttijden.’
‘Bij mij is het pestverhaal bij de politie terecht gekomen. Plots was daar die aangetekende brief dat mijn kind moest langskomen. Gelukkig was de politieagent een ervaren persoon die wist hoe hij er mee moest omgaan. Hij heeft mijn zoon kunnen aanspreken. Want mijn zoon werd niet alleen gepest, hij ging ook zelf terug pesten. En dan moet je er samen uitkomen. Als je enkel bij je eigen kind blijft stilstaan, geraak je soms ook geen stap verder.’
‘Mijn zoon heeft binnenkort een intake gesprek bij VAGGA (Vereniging Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg Antwerpen, nvdr). Het mag geen taboe zijn dat je kind daar naartoe gaat.’

Het belang om je gehoord te voelen, en om je verhaal te kunnen delen

‘Het doet pijn als je niet gehoord wordt. Vragen aan de school om in gesprek te gaan, signalen aan het CLB over de situatie: daar werd niets mee gedaan. Van school veranderen was de enige oplossing. En dat vond ik ook niet eerlijk want mijn kind moest zich weer aanpassen.’
‘Ik vind het fijn om andere ouders te horen. En als dat voor mij helpt, heb ik het idee dat het ook goed zou zijn om kinderen die gepest worden, zo gesprekken te laten voeren. Zodat ze weten, ik ben niet alleen.’ 
‘Verhalen delen kan de pijn verzachten, maar biedt geen oplossing.’ 
‘Als mijn dochter merkt dat ze niet alleen is in haar situatie, kan dat de pijn verzachten. Ik merk dat als ze naar een programma op TV kijkt waarin iemand gepest wordt: als dat personage vooruit geraakt, dat helpt haar. Dat helpt haar zelfvertrouwen opbouwen.’
 

Met dank aan de projectwerker en de ouders van de oudergroep van Recht-op vzw.

Ouders getuigen

Pesten kan het leven van je kind blokkeren.

Ondersteuning in je buurt

Zoek je steun bij het opvoeden? Het Huis van het Kind helpt je op weg.

Vind het Huis van het Kind in je buurt.

Stel je vraag

Een vraag over opvoeden?  De Opvoedingslijn geeft een antwoord op maat.

Stel je vraag via het contactformulier.