Scheiden, een lang proces

scheiding lang proces

Als je gaat scheiden, wordt je leven als partner en als ouder helemaal dooreengeschud. Voor je kind is die scheiding minstens zo ingrijpend.

Wat heeft je kind nodig om na verloop van tijd goed aangepast raken aan die nieuwe situatie?

Daar kan je geen algemeen antwoord op geven. Want elke scheiding verloopt anders. Wel heel herkenbaar zijn de vele emoties, de compleet andere verhoudingen die ontstaan, de nieuwe plek die je moet zien te vinden. Daar is tijd voor nodig, steun van anderen en begrip voor jezelf. Want als je leven helemaal op losse schroeven komt te staan, is het niet makkelijk om jezelf recht te houden, laat staan in te spelen op wat je kind nodig heeft.

Hier vind je houvast bij deze ingewikkelde periode. Sommige zaken zal je herkennen, andere verlopen bij jou misschien ingewikkelder of net makkelijker. Wat wel zeker is: een scheiding beïnvloedt iedereen. Hoe oud of jong je kind is, of er conflicten zijn of niet, hoe eenvoudig of complex de situatie ook is, dit staat centraal: draag zorg voor elkaar, luister, praat en maak zo goed mogelijke afspraken.

 

Elke scheiding kent een aanloop

 

Je beslist niet in één-twee-drie om te scheiden. Er gaan tijd stress en conflicten aan vooraf.

Je kind voelt die spanningen al erg goed aan, hoe je ook je best doet om het leven zo gewoon mogelijk te laten verlopen. Je kind reageert vaak al op wat het voelt, dikwijls zonder dat jij beseft wat er aan de hand is.

Eens je besluit om effectief uit elkaar te gaan, volgt een periode van veel juridische en praktische beslissingen, terwijl je tegelijk heel wat emoties voelt. Verdriet, angst, opluchting, hoop of wanhoop, gevoelens van mislukking of schuld, teleurstelling en kwaadheid: je wordt nogal heen en weer geslingerd die eerste periode. Ook je kind kan al deze gevoelens hebben.

 

Elke scheiding is verschillend

 

Iedereen maakt een scheiding op zijn manier door. Het hangt af van wie je bent, je temperament en hoe je reageert op veranderingen. Ook andere zaken hebben invloed:

  • Zag je de scheiding aankomen of kwam het toch onverwachts?
  • Voel je je gesteund door vrienden en familie of niet?
  • Maak je je zorgen over je financiële situatie of je huisvesting?
  • Kan je werk en gezin nog op dezelfde manier combineren?
  • Voel je je onzeker over bepaalde aspecten van de opvoeding omdat je partner dit vroeger op zich nam? Je bent het misschien niet gewoon om te zorgen voor je kind. Of het was je partner die vooral de grenzen afbakende voor je kind.

Soms maken de omstandigheden de scheiding er niet eenvoudiger op. Bijvoorbeeld als je ouder bent van een adoptie- of pleegkind. Of als je relatie in een nieuw samengesteld gezin stukloopt, waardoor je kind iemand ziet vertrekken waarmee hij of zij geen biologische band heeft, maar die wel erg kan gemist worden als hij of zij uit beeld vertrekt.

 

Hoe vertel je aan je kind dat je gaat scheiden?

 

Een eerste stap is je kind vertellen dat jullie gaan scheiden. Ook al weet je niet goed hoe je dit moet aanpakken of heb je schrik voor de reactie van je kind, het heeft nood aan een eerlijk verhaal. Je kind dient te weten waarom jullie uit elkaar gaan, ook als het nog erg jong is.
Je kan alvast hier op letten.

  • Bereid het gesprek goed voor, liefst samen met je ex-partner. Beslis ook of je het gesprek tegelijk aangaat met je kind, of elk apart. Als je het samen doet, blijf dan rustig en maak elkaar geen verwijten. Is het beter om het gesprek apart aan te gaan, stem dan goed af hoe jullie het vertellen. Ook dan is het belangrijk om eerlijk te zijn zonder elkaar te gaan verwijten.
  • Plan het gesprek op een rustig moment en zorg dat je tijd hebt om op vragen te antwoorden.
  • Vertel eerlijk wat je al weet, wat er gaat veranderen, hoe jullie dit gaan aanpakken. Vertel ook wat hetzelfde blijft, dat kan je kind houvast bieden. Wees ook eerlijk over wat jullie nog niet weten.
  • Benadruk dat de scheiding jullie beslissing is en dat je kind hier niets aan kan veranderen. Maak duidelijk dat je kind geen schuld treft of de oorzaak is van de scheiding.
  • Gebruik woorden aangepast aan de leeftijd van je kind. Probeer je kind ook de woorden te geven om aan zijn emoties uitdrukking te geven.
  • Je kind wil voelen dat beide ouders van hem blijven houden en dat de scheiding daar niets aan verandert. Vertel dat jullie altijd ouders zullen blijven en er voor hem zijn. 
  • Vertel je kind dat jullie beiden zullen luisteren naar je kind bij het nemen van beslissingen. Laat je kind echter niet zelf kiezen, dit zorgt voor grote loyaliteitsconflicten bij je kind. Zeg ook uitdrukkelijk tegen je kind dat jullie als ouders weten dat het niet wil en kan kiezen tussen beide ouders.
  • Hou rekening met heel uiteenlopende reacties. Je kind kan woedend worden en zeggen dat het je haat, heel verdrietig zijn of quasi onverschillig reageren en na het gesprek gewoon verder gaan met waar het mee bezig was. Soms betekent het nieuws een opluchting als er veel ruzie aan voorafging, maar durft je kind dat gevoel niet te tonen. Elke emotie is toegelaten en het is goed dat ze die kunnen en mogen uiten. Op andere momenten zullen er waarschijnlijk andere reacties komen.
  • Zeg je kind dat het erover kan en mag praten met anderen. Zoek eventueel samen naar iemand bij wie je kind zijn verhaal kwijt kan: de zorgleerkracht, een familielid, de ouder van een vriendje. Vertel je jonger kind dat je de leerkracht zal inlichten over de scheiding.
  • Een goed (prenten)boek of de kinder- en jongerensite van Tweehuizen.be kunnen helpen om taal te geven aan gevoelens en om er nadien op terug te komen of om de dingen op een rijtje te zetten.
  • Een afscheidsritueel inbouwen kan rust geven: afscheid nemen van het goede, het moeilijke, de verandering aankondigen.

Dit filmpje kan je gebruiken bij de voorbereiding van je gesprek.

 

Luister naar de podcast over scheiding

Ondersteuning in je buurt

Zoek je steun bij het opvoeden? Het Huis van het Kind helpt je op weg.

Vind het Huis van het Kind in je buurt.

Stel je vraag

Een vraag over opvoeden?  De Opvoedingslijn geeft een antwoord op maat.

Stel je vraag via het contactformulier.

Download pdf