Sociale media

sociale media bijgesneden

Vroeger belde je na schooltijd met je schoolvrienden. Later, toen de gsm gewoon werd, stuurde je elkaar sms’jes. Vandaag sturen kinderen elkaar op elk moment berichten, foto’s en filmpjes via allerlei online toepassingen. Ze heten WhatsApp, Snapchat, TikTok of Instagram en ze hebben dit gemeen: iedereen kan er zaken op kwijt, waarop dan gereageerd wordt door andere gebruikers. We noemen ze sociale media.

Hoe ga je daar als ouder mee om?

De meest gebruikte sociale media

Sociale media horen bij het leven van jongeren. Daarom weet je als ouder best waarover het gaat. Hier zijn alvast de belangrijkste online platformen. Althans vandaag, want online is alles altijd in beweging.

Bij elk online platform vind je een link naar de website MediaNest. Daar lees je meer over een account aanmaken, de mogelijkheden van elk platform en wie er het meest gebruik van maakt. 

Voor elk platform is er een minimum leeftijd om een account te mogen aanmaken. Deze leeftijdsgrenzen hebben te maken met een Amerikaanse wet over de bescherming van gegevens van minderjarigen. In werkelijkheid zijn heel wat kinderen van 12 jaar en zelfs jonger actief op deze platformen. Het is aan jou als ouder om samen met je kind te bespreken wat je ok vindt op welke leeftijd, en hoe je jouw kind daarin begeleidt. 

Facebook en Facebook Messenger
Facebook is een sociaal netwerk waar je online vrienden hebt en makkelijk mensen kan vinden. Ontzettend veel mensen hebben een Facebook account, al maken jongeren ondertussen veel meer gebruik van de nieuwere kanalen.
Messenger is de berichtenapp van Facebook. Je kan deze app koppelen aan je Facebookaccount. Je kan zo persoonlijke berichten sturen naar je facebookvrienden, maar ook naar mensen met wie je niet bevriend bent op Facebook. Messenger is wel heel populair bij jongeren.

Minimum leeftijd: 13 jaar.

Instagram
Instagram is een app om foto’s of video’s te delen. Dit speelt in op de behoefte van jongeren om hun eigen identiteit te ontwikkelen: je kan de foto’s eenvoudig en snel bewerken. Met speciale effecten maak je er grappige en persoonlijke foto’s van. In het bijschrift kan je hashtags toevoegen. Een hashtag begint met ‘#’ en is een manier om foto’s te zoeken via trefwoorden. Jongeren gebruiken de hashtags ook om hun gevoelens uit te drukken bij de foto's die ze posten.

Minimum leeftijd: 13 jaar.

Snapchat
Snapchat is een app om fotoberichten te delen. Je kan er foto’s en filmpjes mee sturen die heel snel verdwijnen bij de ontvanger. Een vluchtig medium dus, want de beelden vernietigen zichzelf vrijwel meteen, ergens tussen de 1 en de 10 seconden. De ontvanger kan wel een screenshot nemen, een foto van het scherm van zijn smartphone, en zo de gedeelde foto toch bewaren. Dan krijgt de verzender daarvan een melding. Intussen zijn er ook heel wat apps op de markt die dat systeem omzeilen en de ontvanger helpen om toch stiekem de gedeelde foto’s te downloaden.

Minimum leeftijd: 13 jaar.

Tik Tok
Tik Tok heette vroeger Musical.ly en combineert sociale media en muziek. De app is heel populair bij (jonge) tieners. Je maakt en ontdekt er makkelijk korte video’s mee, die maximum 15 seconden duren. Je kan een grote verzameling aan liedjes gebruiken tijdens het filmen. Zo kan je jezelf filmen wanneer je aan het dansen of zingen bent.

Minimum leeftijd: 13 jaar.

Tinder
Tinder is een van de bekendste en populairste datingapps van het moment. Je maakt een profiel aan met enkele foto's en een korte tekst. Op basis van dat profiel krijg je profielen van andere mensen in de buurt te zien. Je geeft aan of je ze leuk vindt of niet, gewoon door naar links of naar rechts te ‘swipen’: je maakt een vegende beweging met je vinger over het scherm. Je kan enkel chatten met de personen die jou ook leuk vonden en met wie je dus een ‘match’ hebt.

Tinder is vooral populair bij jongeren (16- tot 24-jarigen) en jongvolwassenen (25- tot 35-jarigen).

Minimum leeftijd: 18 jaar.

WhatsApp
Met WhatsApp kan je berichten versturen naar vrienden via het internet. Je zou het kunnen vergelijken met sms’en, maar via WhatsApp kan je ook makkelijk foto’s, filmpjes en geluid delen. 

Minimum leeftijd: 16 jaar.

Vloggen
Vloggen is een videblog bijhouden. Vooral jongeren zijn ermee bezig: ze maken vanuit hun slaapkamer, thuisstudio of op straat YouTube-video’s over wat hen bezighoudt. Sommige vloggers zijn zo populair dat ze benaderd worden door bedrijven om hun producten in de kijker te zetten.

YouTube en YouTube kids

YouTube is een platform waar je video's over de meest uiteenlopende onderwerpen kan bekijken en zelf publiceren. De YouTube Kids app biedt kinderen van 3-12 jaar een veilige omgeving waarin ze hun nieuwsgierigheid en verbeelding de vrije loop kunnen laten gaan. Er zijn kanalen en afspeellijsten in 4 categorieën: ontdekken, leren, muziek, shows. 

Een groot deel van de filmpjes op YouTube zijn geblokkeerd op YouTube Kids. Daardoor raken kinderen er ook snel op uitgekeken. Hun favoriete vlogs bijvoorbeeld kunnen ze op dit kanaal niet bekijken. 

Minimum leeftijd: 13 jaar voor YouTube, geen leeftijdsgrens voor YouTube Kids.

Wat is jouw plaats tussen al die sociale media?

De tieners van nu kunnen op elk moment contact houden, waar ze ook zijn. Want zowat iedereen heeft een smartphone en internet.

De jongste kinderen hebben nooit anders gekend dan de digitale wereld. We noemen ze ‘digital natives’. Ze leren snel en intuïtief omgaan met tablets en smartphones, met swipen en chatten, ze zijn thuis op het internet. Ze zijn er handiger en sneller mee dan jij. Ze hebben jouw steun en begeleiding als ouder echter nog volop nodig! Om kritisch te leren kijken naar informatie op internet. Om te leren hoe dat werkt, sociale relaties op internet. En om mee de nodige grenzen te stellen en te ondersteunen als het even mis dreigt te gaan.

Zet dus samen die eerste stappen in social medialand, en wees ook aanwezig bij elke volgende stap.

Hoe doe je dat?

Toon interesse in wat je kind deelt op sociale media.

“Wat heb je vandaag gedaan op het internet?” Die vraag zou even vanzelfsprekend moeten zijn als de vraag “Hoe ging het op school vandaag?” Want school en social media spelen beide een grote rol in hun leven. 

Zo creëer je een positieve sfeer en voelt je kind zich niet in de verdediging gedrongen als je ook eens een gesprek aangaat over overmatig of verkeerd gebruik van sociale media. Je kind zal ook makkelijker naar je toe komen wanneer het iets naars meemaakt op sociale media. Een handige hulp is de interactieve module van Veilig online van de Gezinsbond.

Aandacht voor privacy en veilig internetgebruik

  • Bekijk met je kind kritisch de aanmaak van een account.

Overloop samen met je kind de privacy-instellingen, want die zijn erg verschillend. Bekijk ook de technische aspecten. En geef je kind dan de vrijheid om zijn profiel zelf in te vullen zonder dat je over zijn schouder kijkt. Medianest maakte een 'klik en print' om je hierbij te helpen. Vraag regelmatig hoe het gaat of kijk samen eens naar het profiel van je kind. Doe dit niet achter de rug van je kind. Dat is slecht voor het vertrouwen.

  • Maak je kind ervan bewust dat het internet openbaar is.

Kinderen begrijpen niet altijd de impact van hun daden op internet. Geef hen een heldere vuistregel: “Doe online niet wat je in het echte leven ook nooit zou doen.” Zou je kind iemand waarmee het net vijf minuten op straat heeft gepraat, als vriend beschouwen? Nee? Dan is iemand na vijf minuten chat ook geen vriend.

  • Leer je kind om niet te veel persoonlijke informatie te delen.

Jonge tieners en kinderen hebben vaak de neiging om te veel te delen. Leer ze daarom een kritische houding aan. Die ene foto in bikini of zwembroek, je locatie delen met al je volgers, je gsm-nummer openbaar stellen, is dat een goed idee? Stel je kind vragen zodat het zelf gaat nadenken over het gebruik van sociale media: “Ken ik deze persoon? Vind ik het oké dat deze vriend weet waar ik uithang na school? Waarom heeft deze website mijn gegevens nodig?’

  • Leg je kind uit dat het nooit iets tegen zijn of haar zin moet doen. 

Sociale media zijn leuk: om te chatten met vrienden, foto’s of filmpjes te delen en elkaars leven te volgen. Er zijn ook minder fijne kanten aan sociale media: als je kind de vraag krijgt om iets te doen dat het liever niet zou doen, of als je kind getuige wordt van haatspraak of cyberpesten. Ga ook een gesprek over de risico's niet uit de weg, zonder je kind bang te maken. Maak je kind duidelijk dat het nooit iets tegen zijn of haar zin moet doen. Toon ook dat je kind altijd bij jou terecht kan bij onprettige ervaringen, ook als je kind zelf uit nieuwsgierigheid ging experimenteren. 


Zoek samen een goede balans tussen tijd online en tijd offline

Daarover lees je meer op deze pagina.

 


Dossier in samenwerking met MediaNest

Ondersteuning in je buurt

Zoek je steun bij het opvoeden? Het Huis van het Kind helpt je op weg.

Vind het Huis van het Kind in je buurt.

Stel je vraag

Een vraag over opvoeden?  De Opvoedingslijn geeft een antwoord op maat.

Stel je vraag via het contactformulier.