Sociale media

sociale media bijgesneden

Vroeger belde je na schooltijd met je schoolvrienden. Later, toen de gsm gewoon werd, stuurde je elkaar sms’jes. Vandaag sturen kinderen elkaar op elk moment berichten, foto’s en filmpjes via allerlei online toepassingen. Ze heten Facebook, WhatsApp of Instagram en ze hebben dit gemeen: iedereen kan er zaken op kwijt, waarop dan gereageerd wordt door andere gebruikers. We noemen ze sociale media.

Hoe ga je daar als ouder mee om?

 

De meest gebruikte sociale media

Sociale media horen bij het leven van jongeren. Daarom weet je als ouder best waarover het gaat. Hier zijn alvast de belangrijkste online platformen. Althans vandaag, want online is alles altijd in beweging.

Bij elk online platform vind je een link naar de website MediaNest. Daar lees je meer over een account aanmaken, de mogelijkheden van elk platform en wie er het meest gebruik van maakt.

Facebook
Dat is een sociaal netwerk waar je online vrienden hebt en makkelijk mensen kan vinden. Facebook is ontzettend populair, zowel bij jongeren als bij volwassenen.
Messenger is de berichtenapp die gekoppeld kan worden aan je facebookaccount. Je kan zo persoonlijke berichten sturen naar je facebookvrienden, maar ook naar mensen met wie je niet bevriend bent op Facebook.

Twitter
Of de app met het blauwe vogeltje. Twitter is een sociaal netwerk waarbij gebruikers korte berichtjes van maximum 280 tekens publiceren. Die berichten noemt men ‘tweets’, van het werkwoord ‘tweeten’, dat tsjilpen betekent. Twitter wordt vooral gebruikt door politici, artiesten en bedrijven om hun opinie of betrokkenheid bij bepaalde onderwerpen te uiten. Je kan kiezen wie je volgt: dan krijg je de tweets van die gebruikers automatisch te zien. Je kan erop reageren of ze opnieuw delen op jouw twitteraccount.

Instagram
Dat is een app voor je smartphone of tablet. Met Instagram deel je foto’s of video’s. Het speelt in op de behoefte van jongeren om hun eigen identiteit te ontwikkelen: je kan de foto’s eenvoudig en snel bewerken. Met speciale effecten maak je er grappige en persoonlijke foto’s van. In het bijschrift kan je hashtags toevoegen. Een hashtag begint met ‘#’ en is een manier om foto’s te zoeken via trefwoorden. De selfierage heeft de populariteit van Instagram zeker nog vergroot.

Snapchat
Dat betekent letterlijk ‘snelle foto’. Snapchat is een app om fotoberichten te delen. Je kan er foto’s en filmpjes mee sturen die heel snel verdwijnen bij de ontvanger. Een vluchtig medium dus, want de beelden vernietigen zichzelf vrijwel meteen, ergens tussen de 1 en de 10 seconden. De ontvanger kan wel een screenshot nemen, een foto van het scherm van zijn smartphone, en zo de gedeelde foto toch bewaren. Dan krijgt de verzender daarvan een melding. Intussen zijn er ook heel wat apps op de markt die dat systeem omzeilen en de ontvanger helpen om toch stiekem de gedeelde foto’s te downloaden.

Tik Tok
Deze app heette vroeger Musical.ly en combineert sociale media en muziek. De app is heel populair bij (jonge) tieners. Je maakt en ontdekt er makkelijk korte video’s mee, die maximum 15 seconden duren. Je kan een grote verzameling aan liedjes gebruiken tijdens het filmen. Zo kan je jezelf filmen wanneer je aan het dansen of zingen bent.

Tumblr
Dat is een sociaal netwerk waarop mensen blogs verzamelen. Je kan je eigen blog maken, dat is je persoonlijk dagboek op internet. Je kan ook andere blogs volgen. Daardoor komen hun posts en berichten ook terecht op je Tumblr startpagina.

Wat Tumblr vooral uniek maakt is dat het zich perfect aanpast aan wat jou interesseert.

Tinder
Dat is een van de bekendste en populairste datingapps van het moment. Om een profiel aan te maken, heb je een Facebookaccount nodig. Zo kan de app een aantal van je gegevens gebruiken voor je Tinderprofiel. Op basis van dat profiel kan je vervolgens aan de slag.

Je krijgt profielen van andere mensen in de buurt te zien. Je geeft aan of je ze leuk vindt of niet, gewoon door naar links of naar rechts te ‘swipen’: je maakt een vegende beweging met je vinger over het scherm. Je kan enkel chatten met de personen die jou ook leuk vonden en met wie je dus een ‘match’ hebt.

Tinder is vooral populair bij jongeren (16- tot 24-jarigen) en jongvolwassenen (25- tot 35-jarigen).

WhatsApp
Met die app kan je berichten versturen naar vrienden via het internet. Je zou het kunnen vergelijken met sms’en, maar via WhatsApp kan je ook makkelijk foto’s, filmpjes en geluid delen. Omdat het via WiFi werkt, vermijd je er ook de soms dure buitenlandse sms’jes mee.

Vloggen
Vloggen is een videblog bijhouden. Vooral jongeren zijn ermee bezig: ze maken vanuit hun slaapkamer of thuisstudio YouTube-video’s over wat hen bezighoudt. Sommige vloggers zijn immens populair en worden benaderd door bedrijven om hun producten in de kijker te zetten.

 

Wat is jouw plaats tussen al die sociale media?

De tieners van nu hoeven niet te wachten tot hun vrienden hen van thuis bellen, met de vaste lijn. Ze kunnen op elk moment contact houden, waar ze ook zijn. Want zowat iedereen heeft een smartphone en internet.

De jongste kinderen hebben nooit anders gekend dan de digitale wereld. We noemen ze ‘digital natives’. Ze leren snel en intuïtief omgaan met tablets en smartphones, met swipen en chatten, ze zijn thuis op het internet. Ze zijn er handiger en sneller mee dan jij. Maar ze hebben nog wel jouw steun en begeleiding nodig om te leren hoe dat werkt, sociale relaties op internet.

Hoe doe je dat?

Toon interesse in wat je kind deelt op sociale media.

“Wat heb je vandaag gedaan op het internet?” Die vraag zou even vanzelfsprekend moeten zijn als de vraag “Hoe ging het op school vandaag?”

Zo creëer je een positieve sfeer en voelt je kind zich niet in de verdediging gedrongen als je ook eens een gesprek aangaat over overmatig of verkeerd gebruik van sociale media. Je kind zal ook makkelijker naar je toe komen wanneer het iets naars meemaakt op sociale media. Een handige hulp is de interactieve module van Veilig online van de Gezinsbond.

 

Aandacht voor privacy en veilig internetgebruik

  • Bekijk met je kind kritisch de aanmaak van een account.

Overloop samen met je kind de privacy-instellingen, want die zijn erg verschillend. Bekijk ook de technische aspecten. En geef je kind dan de vrijheid om zijn profiel zelf in te vullen zonder dat je over zijn schouder kijkt.

  • Maak je kind ervan bewust dat het internet openbaar is.

Kinderen begrijpen niet altijd de impact van hun daden op internet. Geef hen een heldere vuistregel: “Doe online niet wat je in het echte leven ook nooit zou doen.” Zou je kind iemand waarmee het net vijf minuten op straat heeft gepraat, als vriend beschouwen? Nee? Dan is iemand na vijf minuten chat ook geen vriend.

  • Leer je kind om niet te veel persoonlijke informatie te delen.

Jonge tieners en kinderen hebben vaak de neiging om te veel te delen. Leer ze daarom een kritische houding aan. Stel je kind vragen zodat het zelf gaat nadenken over het gebruik van sociale media: “Ken ik deze persoon? Vind ik het oké dat deze vriend weet waar ik uithang na school? Waarom heeft deze website mijn gegevens nodig?’

  • Maak je kind bewust van ongemerkt fotograferen en filmen.

Foto’s die genomen worden zonder dat je er erg in hebt. Of een webcam die je ongemerkt filmt. Toon je kind dat het bestaat. En dat het risico’s kan inhouden. Zo leert je kind kritisch te denken en wordt het weerbaarder. De kans dat je kind onder groepsdruk dingen doet die het eigenlijk niet wil doen, wordt kleiner.


Zoek samen een goede balans tussen tijd online en tijd offline

  • Maak afspraken met je kind over schermtijd.

Je kind besteedt zowel online als offline tijd. Dat is ok. Als ze maar in balans zijn.  Je hebt daar als ouder meer invloed op dan je zelf denkt. Het is een kwestie van afspraken maken.

  • Drie vuistregels wanneer je afspraken gaat maken
  1. Wanneer mag het: voor of na school, andere afspraken tijdens de weekends of vakanties?
  2. Hoelang mag het?  Een wekker is handig om de tijd bij te houden.
  3. Waar mag het? In de huiskamer, aan tafel, in de auto, op restaurant?

Hou hier ook rekening mee: je kind gebruikt schermtijd voor uiteenlopende zaken. Nu eens om contact te houden met vrienden, te gamen, dan weer om naar filmpjes te kijken of bij te leren.

  • Bespreek regelmatig of de afspraken nog voldoen.

Naarmate je kind ouder wordt, kan het meer verantwoordelijkheid dragen en kan je afspraken bijstellen. Vind je het toch nodig om de activiteiten van je kind na te kijken? Doe het niet stiekem. En vertel er ook bij waarom je dat doet.

  • Ga eens samen offline.

Check je ook snel je mails of je facebookprofiel tussendoor? Hoor je niet meteen wat je kind je vraagt, omdat je bezig bent met je smartphone? Je brengt misschien wel meer tijd online door dan je denkt.
Stel jezelf de vraag of je een goed voorbeeld bent. En waarom geen avond in de week waarop je hele gezin offline gaat? Dat is misschien even wennen, maar de tijd om samen een ommetje te maken of een gezelschapsspel uit de kast te halen, zijn een ideaal tegengewicht voor de vele prikkels die het internet met zich meebrengt.


Dossier in samenwerking met MediaNest

Ondersteuning in je buurt

Zoek je steun bij het opvoeden? Het Huis van het Kind helpt je op weg.

Vind het Huis van het Kind in je buurt.

Stel je vraag

Een vraag over opvoeden?  De Opvoedingslijn geeft een antwoord op maat.

Stel je vraag via het contactformulier.

Download pdf