Zindelijkheid

zindelijkheid bijgesneden.jpg

Op het potje gaan is een belangrijke stap voor je kind. Elk kind wordt zindelijk op zijn eigen tempo. Ouders, grootouders, kinderopvang en kleuterschool kunnen je peuter hierbij ondersteunen. Door samen te kijken naar je kind en te starten op het gepaste moment op een ontspannen manier.

Een kind is zindelijk als het voelt dat het pipi of kaka moet doen en het kan ophouden tot op het potje of op het toilet.

Waar het ene kind rond de leeftijd van 2 jaar zonder luiers kan, duurt het voor andere kinderen tot ze 5 jaar of ouder zijn. Bij veel kinderen gaat het zindelijk worden vlot en met minimale ondersteuning.

Bijna alle vierjarigen zijn overdag zindelijk voor urine en zowel overdag als ’s nachts voor stoelgang.
Bijna alle vijfjarigen zijn zowel overdag als ’s nachts zindelijk voor urine. 

Van de luier naar het potje zonder ongelukjes, daar kan je vier stappen in onderscheiden.

Stap 1: praten over pipi en kaka

Dat doe je meestal vanzelf vanaf de geboorte. Bij het verluieren vertel je wat er allemaal gebeurt. Begrijpt een baby je dan al? Nog niet woordelijk, maar je kind voelt wel aan dat pipi en kaka heel normaal zijn. Tracht zinnetjes als ‘bah dat stinkt’ of ‘wat een vieze luier’ te vermijden. 

Stap 2: wennen aan het potje

Rond de leeftijd van 18 maanden is het een goed idee om het potje al in huis te hebben en zichtbaar te maken. Je kind kan met het potje spelen, een pop op het potje zetten, blokken in- en uitladen,… Zo leert je kind stilaan wat de bedoeling is. 
Volgt je kind je tot in het toilet? Die nieuwsgierigheid is heel normaal. Laat het gerust mee gaan en kijken wat er allemaal gebeurt in dat kleinste kamertje. Zo ziet je kind dat pipi en kaka in het toilet horen, en dat het heel normaal is dat nadien doorgespoeld wordt en alles weg is. 
Maak ook gebruik van alle leuke boekjes en filmpjes die er zijn over zindelijk worden. Zo voel je snel aan wanneer je kind interesse toont en kan je daar makkelijk op inspelen. Want elk kind heeft zijn eigen tempo en daar kan je niks aan forceren.

Stap 3: het potje regelmatig gebruiken

Vanaf ongeveer twee jaar bied je het potje aan op vaste momenten tijdens de dag. De leeftijd van je kind speelt minder een rol dan de signalen van je kind dat het er klaar voor is. Praat er zeker over met iedereen die je kind mee opvoedt: opa en oma, de kinderopvang, je vaste oppas,… en hou elkaar op de hoogte van hoe het loopt. 
Je kiest best vaste tijdstippen: bij het opstaan, voor of na elke maaltijd, voor het middagdutje, voor het bad en voor het slapengaan. Je creëert een ontspannen sfeer door er een boekje bij te nemen of een klein verhaaltje te vertellen. Geef je kind lang genoeg tijd op het potje, zo tussen twee en vijf minuutjes. 
Merk je dat je kind gespannen, verkrampt of angstig is? Forceer niks en wacht enkele weken om opnieuw te proberen.

Stap 4: de luier uit

Merk je dat de luier overdag regelmatig langer droog blijft (meer dan twee uur)? En is iedereen in de omgeving van je kind klaar om je kind goed op te volgen? Dan is het moment er om de luier uit te laten. Blijf het potje aanbieden op vaste momenten en liefst op een vaste plaats. Ongelukjes horen erbij, het is niet nodig om nadien de luier terug aan te doen. 
Een broertje of zusje erbij, een verhuis, een scheiding: ingrijpende gebeurtenissen vragen veel energie van je kind. Hou daarmee rekening om het moment te kiezen om de luier uit te laten. Gaat je kind al goed op het potje, dan kunnen deze gebeurtenissen ervoor zorgen dat er tijdelijk meer ongelukjes gebeuren. Probeer geduldig te blijven en geef je kind tijd om te wennen aan de nieuwe situatie. 

Onze dochter vond het potje al een poos reuze interessant. Er belandde ook regelmatig een plasje in. Toch wou ze niet zonder luier rondlopen. Tot ze een maand na haar tweede verjaardag plots zelf verkondigde dat ze geen luier meer wilde omdat ze nu een grote meid was. En toen ging het ineens vanzelf. 's Nachts draagt ze wel nog een luier. (Tamara, mama van Ella, 2,5 jaar)

Groeimee.be ging in gesprek met Indra Smeyers, medewerker bij Kind en Gezin en expert in zindelijkheid. Je kan het interview lezen of beluisteren in de podcast.

Ondersteuning in je buurt

Zoek je steun bij het opvoeden? Het Huis van het Kind helpt je op weg.

Vind het Huis van het Kind in je buurt.

Stel je vraag

Een vraag over opvoeden?  De Opvoedingslijn geeft een antwoord op maat.

Stel je vraag via het contactformulier.

Download pdf